Tư vấn tâm lý
| THAM VẤN TÂM LÝ (TT) |
| Thứ tư, 27 Tháng 10 2010 03:58 |
|
Nếu không thật sự quan tâm đến lợi ích của thân chủ, nhà tham vấn sẽ rất khó thông cảm với họ và giúp đỡ họ đạt được những mục tiêu đặt ra và sống có ích hơn.
Tôn trọng
Tôn trọng nghĩa là “Cảm thấy hoặc thể hiện sự coi trọng hoặc sự quý mến; xem xét hoặc đối xử một cách khác biệt hoặc kính trọng” (từ điển New Collegiate của Webster, 1981). Về phương diện lịch sự, tôn trọng đã được các nhà khoa học xã hội và khoa học tâm lý xem như là một trong những nhu cầu thiết yếu của con người(Long, 1996). Chỉ khi nào thân chủ cảm thấy được tôn trọng họ sẽ nhiệt tình với nhà tham vấn, nói một cách tự nhiên và thoải mái về những suy nghĩ và cảm xúc riêng tư của họ.
Để tạo ra một bầu không khí tin tưởng, nhà tham vấn phải thể hiện thái độ nhiệt tình và thân thiện với thân chủ, không phân biệt độ tuổi, giới tính và trình độ giáo dục của họ…thái độ nhiệt tình có thể thể hiện bằng lời hoặc không bằng lời nói. Nhiệt tình có thể được thể hiện bằng việc mỉm cười và động chạm phù hợp, nói giọng bình tĩnh và thẳng thắn nhưng không xoa dịu hay trịch thượng. Chấp nhận Chấp nhận hầu hết các thân chủ của anh/chị, sẽ khác anh/chị – cả về, giới tính, địa vị, tình hình kinh tế, tôn giáo hay trình độ giáo dục. Với tư cách là một nhà tham vấn, nhiệm vụ của anh/chị là chấp nhận thân chủ như chính bản thân họ chứ không phải là anh/chị nghĩ họ nên như thế nào. Điều này có nghĩa là anh/chị chấp nhận quyết định, niềm tin, và những lo lắng của họ cho dù anh/chị có đồng ý với họ hay không. Hãy luôn nhớ rằng anh/chị có thể không tán thành cách cư xử hay hành động của một người nào đó nhưng anh/chị vẫn chấp nhận họ như một con người, “Không nên phán xét cũng như bỏ qua các hành vi của thân chủ” (Long, 1996). Một phản ví dụ về sự chấp nhận là xu hướng tiêu cực đối với những trẻ gọi là “trẻ hư”. Điều này không chỉ làm tổn thương đến lòng tự trọng của trẻ mà còn có thể làm cho trẻ có những suy nghĩ định hướng tiêu cực về bản thân. Việc anh/chị tách bạch hành vi khỏi con người là vô cùng quan trọng, nó chuyển tải tới thân chủ một nội dung rằng “Hành vi của cháu là không thể chấp nhận, nhưng tôi vẫn tôn trọng và chấp nhận bản thân cháu” Chấp nhận cũng có nghĩa là sẵn sàng đánh giá cao thân chủ mà không kể đến những gì xấu xa, tồi tệ đã xãy ra với họ trong quá khứ, hoặc những cá tính làm anh/chị cảm thấy không vừa lòng( chẳng hạn, nếu trẻ là một kẻ phạm tội, trẻ sử dụng thuốc phiện hoặc trẻ bán dâm). Nếu anh/chị đối mặt với trường hợp mà anh chị khó chấp nhận thân chủ hoặc cảm thấy không thể giúp gì được, thì anh/chị nên giới thiệu đến với nhà thamvấn khác( trên thực tế đó là một trách nhiệm mang tính đạo đức nghề nghiệp). Quan tâm đến nhu cầu của thân chủ. Tham vấn đòi hỏi một mức độ của lòng vị tha; đặt ra những nhu cầu của anh/chị sang một bên và chỉ tập trung vào nhu cầu của thân chủ. Việc này đòi hỏi anh/chi phải thực sự chân thành với việc đeo đuổi những mối quan tâm của thân chủ và ủng hộ những cố gắng để thay đổi của họ. Điều này sẽ rất khó nếu anh/chị không tôn trọng, tin tưởng th6n chủ hoặc canhchị bất đồng với các hành vi của họ. Giả sử anh/chị đang tham vấn cho một trẻ 13 tuổi, được giới thiệu đến chỗ anh/chị vì cô bé quan hệ tình dục không đứng đắn và có những hành vi có nguy cơ cô bé tỏ ra rắn rỏi và không cần bất cứ một sự giúp đỡ nào. Lúc đầu cô bé không tôn trọng anh/chị và tuyên bố một cách khiếm nhã rằng “anh/chị sẽ không bao giờ hiểu” cô bé, anh/chị thường thấy không thích những trẻ như thế này. Nhưng việc “thích” hay “không thích” cô bé độc lập với các cảm xúc của anh/chị sang một bên (điều này có thể là một thách thức lớn) và cố gắng xây dựng lòng tin với bé. Đó là bước đầu tiên để giúp đỡ cô bé thoát khỏi nguy hiểm. Khi không kể đến hành vi của cô bé thì cô bé sẽ có ý thức hơn trong việc xem xét hoặc chấp nhận một cách nhìn mới: Nhà tham vấn thường không chấp nhận những sự ghi nhận hoặc đánh giá cao cho những nổ lực của họ. Nhà tham vấn sẽ hài lòng khi điều đó xảy ra, nhưng nếu chúng không xảy ra, nhà tham vấn vẫn phải sẵn lòng theo đuổi các nhu cầu của thân chủ Sự chân thành Một nhà tham vấn chân thành là người đáng tin cậy, chân chính và thành thật với thân chủ. Nếu nhà tham vấn đối sử giả dối hoặc không thành thật với thân chủ, họ sẽ không nhiệt tình và bộc lộ với nhà thamvấn những suy nghĩ, cảm xúc thật và những hy vọng về tường lai của họ. Sự thành thật ở đây có nghĩa là mọi hành vi của chúng ta không được che đậy bởi một thứ vỏ bọc nào; giao tiếp nhiệt tình với thân chủ mà không che dấu bởi một sự ngụy biện về vai trò của mình (Long, 1996). Hầu hết, thân chủ rất nhạy cảm khi nhà tham vấn “chỉ đơn thuần làm công việc của họ”, khi nhà tham vấn không chân thành hoặc không hứng thú và không quan tâm tới họ, hoặc khi nhà tham vấn đang “giả vờ” lắng nghe. Thông cảm Thông cảm là một trong những nguyên tắc giao tiếp quan trọng nhất trong tham vấn. Thông cảm được định nghĩa như là việc nhân ra và hiểu thấu quan điểm và các cảm xúc của người khác. Hãy nhớ rằng, anh/chị chỉ hiểu người khác không có nghĩa là anh/chị đồng ý với họ. Thông cảm có nghĩa là tôn trọng quan điểm của thân chủ mà không bị lôi cuốn cảm xúc vào quan điểm đó. Cần phải nhấn mạnh rằng, thông cảm ở đây KHÔNG đồng nghĩa với đồng cảm! Đồng cảm được định nghĩa như là sự đồng tình với cách suy nghĩ và cách cảm nhận của người khác. Trong tham vấn, việc nhà tham vấn cảm nhận giống thân chủ là không phù hợp. Nếu nhà thamvấn bị lôi cuốn cảm xúc vào những khó khăn của thân chủ, đánh giá của nhà tham vấn sẽ bị ảnh hưởng và công việc của họ sẽ kém hiệu quả hơn. |
