Aristos nói, "Nửa đầu cuộc đời là để tạo một thói quen, và nửa phần đời còn lại là để sống với những thói quen đó". Phương pháp giáo dục con của cha mẹ là yếu tố quyết định cho hình ảnh nhân cách và sự thành công của con trong tương lai.

Dạy con cũng phải học
Khi tư vấn cho một người cha, tôi nói anh cần phải tham gia lớp dạy con, anh phản ứng "làm gì cần phải học việc ấy, ông bà mình ngày xưa có học hành gì vẫn dạy tụi mình tốt đấy thôi". Trong khi hiện tại, anh đang gặp khó khăn trong việc dạy cậu con trai đang teen của mình.

"Tôi luôn tôn trọng và lắng nghe con, dành nhiều thời gian trò chuyện và chơi với con, tôi thấy con tôi phát triển rất tôt, nhưng có những lúc tôi không thể hiểu được con, những nhu cầu ước muốn của bé là gì? Đôi lúc con có những biểu hiện về cảm xúc của những phản ứng rất lạ trong hành vi của con làm tôi lo lắng, vì tôi không giải mã nổi" - anh Khinh Phong, một chuyên gia về marketing, học viên lớp dạy con ở Hồn Việt chia sẻ.

Ngày nay muốn hiểu con đòi hỏi cha mẹ phải có phương pháp, phải học cách dạy con. Để dạy con tốt cha mẹ cần  nắm được những đặc điểm tâm lý lứa tuổi của con, hiểu con qua từng giai đoạn phát triển của cuộc đời, cha mẹ phải hiểu những khũng hoảng tâm lý lứa tuổi nơi con, phải nhìn nhận vấn đề của con theo sự phù hợp với xu thế xã hội, không áp đặt chuẩn mực của cha mẹ lên con.

Nuôi dạy con là một việc không đơn giản. phải đảm bảo phát triển trên ba bình diện: thể chất, trí tuệ và tình cảm. để ba bình diện này phát triển đồng đều, các bậc cha mẹ phải quan tâm những yếu tố tâm lý trong cách ứng xử, trong thói quen sinh hoạt hàng ngày đối với con.

Bình diện thể chất muốn có được chỉ cấn chăm sóc bằng dinh dưỡng, nhưng muốn cho bình diện trí tuệ và tình cảm. Để ba bình diện này phát triển đồng đều, các bậc cha mẹ phải quan tâm những yếu tố tâm lý trong cách ứng xử, trong những thói quen sinh hoạt hàng ngày đối với con.

Bình diện thể chất muốn có được chỉ cần chăm sóc dinh dưỡng, nhưng muốn cho bình diện trí tuệ và tình cảm phát triển tốt là một kỳ công, đòi hỏi cha mẹ phải dành thời gian cho con, hiểu những thay đổi nơi con, quan sát và lắng nghe con, nắm được nhựng đặc điểm tâm lý cơ bản trong phát triển tâm lý lứa tuổi của con...
Thậm chí còn phải hiểu cả những biến cố nào tạo năm những sang chấn tâm lý nơi con để hạn chế, ngăn chặn, phòng ngừa. khi một con người trưởng thành, triển cả ba trên bình diện, trí tuệ, thể chất và tình cảm, thì mới trọn vẹn.

Sự tập trung vào yếu tố nào trong ba bình diện này cũng cần đùng thời điểm. đối với con trẻ ở giai đoạn học đường, từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông, cha mẹ cần đầu tư việc phát triển thể chất cho con, vì ở giai đoạn lứa tuổi này, con nên cần hoàn thiện cơ thể về cả chiều cao, cân nặng, cấu trúc xương, nếu cha mẹ đầu tư cho con chơi thể thao, bóng rổ, đá banh, bóng chuyền, bơi lội, võ thuật... con sẽ rèn luyện cho mình một thể lực tốt, yếu tố quan trọng hỗ trợ cho sự thành công của con trong đoạn đời sau này, mà nếu bỏ dỡ sẽ không còn cơ hội để làm lại. chỉ lo phát triển trí tuệ, con có một đầu óc uyên bác, nhưng trong một cơ thể èo uột, yếu đuối, oặt ẹo thì cũng không làm được điều gì, không thành công lớn được.

Giáo dục gia đình ảnh hưởng quyết định đến nhân cách
Gia đình là điểm tựa đầu tiên quan trọng cho mỗi con người, chắc chắn những sang chấn tâm lý từ tuổi thơ sẽ là nhựng cơn sống ngầm, tàn phá một cách âm thầm tâm hồn mỗi người.

Tâm lý học hiện đại đã chứng minh, tác động giáo dục trong những năm tháng đầu đời có ý nghĩa rất quan trọng trong tiến trình thành nhân của con trẻ. Các nhà tâm lý trường phái phân tâm cho rằng, những năm tháng đầu đời rất quan trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành và phát rtiển nhân cách của con, nếu không thiết lập được mối quan hệ Cha - Mẹ - Con trong giai đoạn này, sẽ để lại du chứng rất lớn trong tâm hồn con trẻ...

Trẻ sẽ là một người bị thiếu tình thương không bao giờ bù đắp nổi. trẻ lớn lên có tâm lý nhút nhát, thiếu tự tin, nhất là những đứa trẻ sống xa cha mẹ từ tuổi thơ, những đứa trẻ trong các gia đình ly hôn, đơn thân nuôi con ... đều là những đứa trẻ gặp nhiều khó khăn trong thiết lập quan hệ với người khác khi trưởng thành. "Tôi có thể làm cho con trai mọi thứ, nhưng tôi không thể thay thế, bù đắp cho con những tổn thương, sự dìu dắt của một người cha cho con trai tôi" - Chị Trang một người mẹ, là học viên của lớp dạy con chia sẻ.

Những kiểu giao tiếp luôn gây hấn, hung hăn làm tắc nghẽn trong tương quan với mọi người, những nhận thức lệnh lác trong tình cảm. những tính cách khó chịu, nghi ngờ, ích kỷ, tiêu cực trong hành xử... là hậu quả của một tuổi thơ đầy tổn thương tâm lý, và là bi kịch lớn nhất của phương pháp giáo dục không phù hợp thời đại.

Ngược lại được đón nhận một phương pháp giáo dục tốt, con cái sẽ trưởng thành một cách tự tin, sâu sắc, quân bình, có khả năng nhìn nhận và giải quyết tốt mọi vấn đề của cá nhân và cuộc sống, có nhân cách đẹp, tương quan với mọi người dễ dàng và thành công trong công việc, hạnh phúc trong tình yêu...

Trang bị khả năng "miễn dịch" tự bảo vệ mình
Hành trang vào đời quan trọng mà cha mẹ cần gói ghém cho con chính là trang bị một hệ thống giá trị sống chuẩn, một cuộc sống giúp con người thấy được ý nghĩa, sâu sắc, khi đó con tự phân biệt đúng sai, điều xấu, sự dữ. Tự con sẽ là bộ lọc cho chính mình ngăn ngừa mọi cảm dỗ, sa ngã.

Trẻ con ngày nay được sống trong thời đại thông tin, các cháu có thể tiếp cận qua nhiều phương tiện, internet, cha mẹ muốn dạy con phải học cách tiếp cận mọi thông tin, cập nhật kiến thức liên tục mới có thể "nói" cùng ngôn ngữ của con.

Hãy dành thời gian để cùng học và chơi với con, đủ để con thiết lập được sự tin cậy và thân tình với cha mẹ, cha mẹ trở thành người bạn lớn của con, để nắm biết định hướng mọi việc cho con, mà hoàn toàn tự nhiên không áp đặt, giúp con khả năng suy nghĩ sâu sắc, hành động trưởng thành, có kỹ năng sống và giải quyết vấn đề tốt.

Thạc sĩ tâm lý : Nguyễn Thị Tâm