Cạnh tranh chất xám, khan hiếm nguồn nhân lực cấp cao là hồi chuông cảnh báo các doanh nghiệp hãy quan tâm chăm sóc đầy đủ đến sức khỏe tinh thần nhân viên, trước khi quá muộn để củng cố và phát huy một đội ngũ nhân sự ổn định, vững mạnh, vượt qua khó khăn, tăng cường năng suất.

Theo số liệu thống kê của tổ chức y tế thế giới, 25% dân số có vấn đề về sức khỏe tâm thần. Điều đó nghĩa là cứ trong 4 người thì có 1 người có vấn đề về sức khỏe tinh thần.Trong khi người ta bỏ nhiều thời gian, tiêu tốn tiền bạc để ngăn ngừa, chữa trị các bệnh huyết áp,tim mạch, tiêu hóa, hô hấp...nhưng lại không quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe tinh thần đúng mức.

Nền kinh tế Hoa Kỳ mỗi năm tổn thất 40 tỉ đô la cho các vấn đề  chăm sóc sức khỏe tinh thần. Thực tế đã chứng minh, yếu tố tinh thần giữ môt vai trò vô cùng quan trọng đối với bất kỳ một cá nhân hay tổ chức nào dù lớn hay nhỏ. Những căng thẳng kéo dài, các biến cố trong công việc và cuộc sống không được giải quyết, làm tăng khả năng nhiễm bệnh và virus, suy sụp tinh thần làm hệ miễn dịch của chúng ta yếu đi.Chúng ta không thể xem cơ thể và tinh thần là hai thực thể riêng biệt. Cơ thể và tinh thần tương tác và liên quan trực tiếp đến nhau. Nhận thức và Cảm giác của chúng ta như thế nào, là  dấu hiệu quan trọng chỉ báo tình trạng sức khỏe tinh thần. Ở các quốc gia tiên tiến, việc chăm sóc sức khỏe tinh thần nơi làm việc ngày càng phổ biến và trở thành một nhu cầu thiết yếu song hành với việc chăm sóc sức khỏe cơ thể.

Cũng theo tổ chức y tế thế giới WHO, người dân Mỹ dành 15% chi phí chữa trị các loại bệnh tật hàng năm cho việc chăm sóc tinh thần của họ.

Tại sao doanh nghiệp cần quan tâm đến sức khỏe tinh thần?

Theo số liệu báo cáo của Hiệp hội Tâm Lý  Hoa Kỳ, 60% các nhân viên nghỉ việc là do vấn đề  tâm lý. Còn ở Việt Nam, một nghiên cứu trước năm 2007 khoảng 80% nhân viên nghỉ việc là do vấn đề thu nhập, nhưng sau năm 2007, hơn 40% nghỉ việc là do nguyên nhân tâm lý (Công bố của ĐH kinh tế TPHCM).Số liệu cho thấy, thị trường lao động Việt Nam đã thay đổi,vấn đề cảm nhận giá trị, được tôn trọng và cách đối xử của doanh nghiệp đối với nhân sự đươc quan tâm nhiều hơn.

Cuộc sống hiện đại làm con người ngày càng bị stress hơn trước, các nhân tố công việc như đảm bảo doanh số, làm việc quá sức, giảm biên chế,  cạnh tranh trong công sở, thăng tiến nghề nghiệp... đã gây ra những vấn đề tâm lý tiêu cực cho các cá nhân. Một cuộc nghiên cứu ở Anh cho thấy, 70% cấp quản lí cho rằng stress liên quan đến công việc, gây hậu quả nghiêm trọng đến việc tận hưởng chất lượng cuộc sống gia đình và sức khỏe, cũng như hiệu quả công việc. Chỉ bằng cách chăm sóc sức khỏe tinh thần một cách kịp thời, thường xuyên, doanh nghiệp có thể đảm bảo một đội ngũ nhân sự tích cực, khỏe mạnh, toàn tâm toàn ý hết mình cho công việc.

Lợi ích của việc chăm sóc tinh thần nhân sự

Chăm sóc tinh thần nhân sự là giải pháp hợp lý cho doanh nghiệp vì nhiều lợi ích mà nó mang lại: Thị trường lao động cạnh tranh, việc giữ chân người tài là vấn đề then chốt đối với doanh nghiệp. Thu phục nhân tâm là một chuyện, giữ chân được họ lại là cả một nghệ thuật.Đối với nguổn nhân sự cấp cao, khi các nhu cầu ở bậc thang thấp đã thỏa mãn, người ta hướng đến bậc thang cao nhất: cần được tôn trọng, tin cậy, cảm giác có giá trị, được thăng hoa cống hiến hết năng lực, sở trường...Đây là lĩnh vực của ứng dụng các giá trị tâm lý trong quản trị con người. Khi những bức xúc tâm lý của nhân viên được giải tỏa kịp thời, doanh nghiệp có thể an tâm về nguồn nhân lực ổn định, nhân sự có tinh thần khỏe mạnh sẽ dẫn đến một chuỗi những  hiệu ứng tích cực như tinh thần đội nhóm hợp tác cao, bầu không khí tâm lý thuận lợi, quan hệ nội bộ thân thiện gắn kết.

Công ty Husky Injection Molding Systems (Canada) là một ví dụ -  là tập đoàn cung cấp thiết bị đóng khuôn nhựa hàng đầu thế giới, có hơn 1000 nhân sự, đã giảm mức độ nghỉ việc của doanh nghiệp xuống hơn 50% so với mức trung bình của Canada. Mức độ nghỉ việc của Husky là 2.25 ngày/năm/nhân viên (1999) (TB Canada là 5.7 ngày/năm) Doanh nghiệp tiết kiệm hơn 8 triệu đô la từ việc nhân sự nghỉ việc ít hơn, hạn chế thiệt hại do thay đổi nhân sự, Năng suất lao động trung bình của cá nhân cao hơn, sử dụng tiềm năng một cách hiệu quả hơn. Bí quyết của họ là gì ? Một kế hoạch chăm sóc tinh thần nhân sự kịp thời và chu đáo đã triển khai. Tinh thần khỏe mạnh chính là nguồn năng lượng dồi dào giúp cho bộ máy doanh nghiệp hoạt động trơn tru, mạnh mẽ. Việc ứng dụng các giá trị tâm lý trong chăm sóc tinh thần nhân sự đã Khơi dậy tiềm năng cống hiến của nhân sự, sáng tạo tăng, nhân sự làm việc bằng trách nhiệm, sự dấn thân. Doanh nghiệp tạo dựng lợi thế thu hút nhân sự cấp cao, từ đó lan tỏa giá trị và uy tín thương hiệu gia tăng...

Ngoài ra, nhân viên được thỏa mãn các vấn đề tâm lý, cảm thấy tự hào vì được doanh nghiệp quan tâm đến đời sống tinh thần, tăng cảm giác thuộc về tổ chức nơi mà mình đang làm việc, gắn bó với công việc bền vững hơn, điều đáng quan tâm nhất là chăm sóc tinh thần nhân sự giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất làm việc, gia tăng lợi nhuận một cách đáng kể.

Không làm gì cả không phải là giải pháp!

Hiện nay 49 trong số 51 tiểu bang của Hoa Kỳ đã bắt đầu áp dụng nhiều điều luật mới trong việc bảo vệ sức khỏe tinh thần nhân sự nơi công sở. Họ phát triển bảo hiểm tinh thần nhân sự song song và đồng nhất với bảo hiểm y tế. Nhận thấy rõ tầm quan trọng và lợi ích lớn lao của việc chăm sóc tinh thần, nhiều quốc gia tiên tiến đã và đang đẩy mạnh việc chăm sóc tinh thần nhân sự đặc biệt là các doanh nghiệp thông qua các chương trình bảo hiểm để nhân viên có thể giải tỏa bức xúc, tư vấn trị liệu cùng với các chuyên gia tâm lý.

Trông người mà ngẫm đến ta, liệu tương lai của việc chăm sóc sức khỏe tinh thần nhân sự cho thị trường lao động tại Việt Nam sẽ ra sao? Doanh nghiệp VN với sự phát triển nhanh và lớn mạnh, cùng những lợi ích khổng lồ trong việc tiết kiệm chi phí quản trị nhân sự cho doanh nghiệp, thiết nghĩ cần lắm thay một chương trình ứng dụng các giải pháp tâm lý trong việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho nhân sự với nhu cầu cấp bách và lớn lao, liệu ngành tâm lý Việt Nam có thể đáp ứng được đòi hỏi của doanh nghiệp ? Đây sẽ là một bài toán cần lời giải đáp.

Nguyễn Thi Mỹ Ngọc -  ĐH Houston - Mỹ

Chuyên gia tư vấn Công ty Tâm lý  Hồn Việt